Groenrijk adviseur week 2003/11 --- RIJKE, BESMESTE AARDE

Heel bijzonder materiaal

Die vruchtbare toplaag grond bestaat behalve uit fijne minerale deeltjes uit dierlijke en plantaardige resten en afvalstoffen, de zogenaamde organische stof. Verder zit er water en lucht in. De mineralen zijn afbraakmateriaal van rotsen en bergen uit de landen om ons heen. Onze bodem is vooral door rivieren aangevoerd. Wij wonen op een soort afvoerputje van Europa. Eigenlijk is het heel ongewoon om metersdiep in de grond te kunnen graven, zoals bij ons. In veel gebieden zit je dan allang op de harde rotsbodem eronder. In de grond zitten ongelooflijk veel levende wezentjes die dood plantenmateriaal afbreken. In een handvol goede grond zitten zelfs meer levende wezens dan er mensen op aarde zijn. Ze maken van die resten organische stof en ten slotte het meest ingenieuze bodemmateriaal dat er is: humus. Stabiele humus is donker, ruikt heerlijk, is lekker rul, het kan enorm veel water opslaan en zorgt ervoor dat voedingsstoffen niet snel uit de grond uitspoelen. Het is voor bijna alle planten heel belangrijk dat ze in grond met veel humus kunnen groeien. Die moet dan wel goed gemengd zijn met minerale deeltjes. Dat is nu precies de samenstelling van de goede tuinaarde die deze week door uw tuinvakman speciaal onder de aandacht wordt gebracht. Die tuinaarde is bovendien bemest en zodoende extra goed voor uw planten.

Bemeste tuingrond laat uw planten beter groeien

U verrijkt de teellaag in uw tuin enorm als u goede bemeste tuinaarde tussen de planten strooit, door de bodem werkt, als vulling voor verhoogde bakken gebruikt, er het gazon op aanlegt enz. De planten zullen het er beter op doen en door de humusrijke samenstelling worden de groeiomstandigheden voor uw planten gelijkmatiger. De grond droogt minder snel uit, de bodemtemperatuur wisselt minder gauw, zandgrond wordt door bemeste tuinaarde vruchtbaarder, kleigrond makkelijker te bewerken en veengrond voedzamer. Ook het bodemleven vaart er wel bij. De levende laag in uw tuin blijft alleen maar in stand als er regelmatig organisch materiaal wordt toegevoegd. Het bodemleven zorgt bovendien voor menging met de steriele ondergrond, waardoor de dikte van die gezonde laag toeneemt. Goede bemeste tuinaarde heeft ook een gunstige invloed op de pH, de zuurgraad. Die wordt meer neutraal (dichter bij pH7). Dus erg kalkrijke grond wordt minder kalkrijk en erg zure grond minder zuur.

Geheimzinnige klei-humuscomplexen

Planten nemen via hun wortels in water opgeloste voedingsstoffen uit de bodem op. Dat kan dus alleen maar als er voldoende water is. Bovendien gaan plantenwortels dood als er niet ook lucht in de bodem zit. Dat is de reden waarom plantenwortels nooit tot in de grondwaterlaag wortelen. Daar zit geen lucht meer. In een goede levende bodemlaag heerst evenwicht tussen gebonden en vrij opneembare voedingsstoffen. Er wordt net genoeg water vastgehouden om alles te laten functioneren (de rest zakt weg naar het diepe grondwater) en dat wordt allemaal geregeld door iets heel bijzonders dat in de humus ontstaat: klei-humuscomplexen, een soort kleine mineraal-organische klontjes in de humus. Daar weten we nog lang niet alles van. Maar het zijn de grote regelaars en stabilisatoren in de grond, elektrische schakelaars die water vasthouden of loslaten, voedsel vrijgeven of juist vasthouden. Wat we wel weten is dat door regelmatig goede tuinaarde (en andere organische materialen) aan de grond toe te voegen die klei-humuscomplexen veel beter werken en de planten veel gezonder groeien.